# https://ajodani.net ## Posts - [به سوی معنای جدید، مروری بر کتاب:‌ یا مرگ یا تجدد، دفتری در شعر و ادب مشروطه](https://ajodani.net/yamargh/): عصر ایران؛ جواد لگزیان – برای شناخت شعر و ادب و میراث فرهنگی مشروطه و نقدِ اصولى آن کتاب «یا مرگ یا تجدد: دفتری در شعر و ادب مشروطه» نوشته ماشاءالله آجودانی اثری شایسته و پیشرو است که تلاش دارد تصویرى کلى از ادبیات این دوره و برخى مسائل و مباحث مهم آن به دست دهد. پیش‌زمینه‌هاى ادب مشروطه؛ نظریه‌پردازان نوآور در ادبیات مشروطه؛ روشنفکر: مشروطیت و امروز؛ عشقى: نظریه‌ها و نوآورى‌ها؛ شعر مشروطه و زمینه‌هاى تاریخى تحول ادب مشروطه؛ ترکیب‌آفرینى و ارتباط آن با فرهنگ شاعران؛ درون‌مایه‌هاى شعر مشروطه (ناسیونالیسم و تجدد)؛ تابلوى مریم؛ و قزوینى و بدفهمى‌هاى نسل ما [ادامه نوشته...] - [ناسیونالیسم یا شووینیسم هدایت؟ نوشته محمود فلکی](https://ajodani.net/%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%8c%d9%88%d9%86%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%b3%d9%85-%db%8c%d8%a7-%d8%b4%d9%88%d9%88%db%8c%d9%86%db%8c%d8%b3%d9%85-%d9%87%d8%af%d8%a7%db%8c%d8%aa%d8%9f/): هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم نویسنده: ماشاءالله آجودانی لندن: انتشارات فصل کتاب، ۲۰۰۶، ۲۱۴ صفحه ناسیونالیسم یا به تعبیری “میهن دوستی” یا مطابق ِ برابرنهاده‌ی داریوش آشوری “ملت‌باوری” چیست؟ آیا ناسیونالیسم گرایش یا باوری مثبت و سازنده است یا منفی و مخرب؟ اگر ناسیونالیسم را با معنای غربی و مدرن آن در نظر بگیریم، می‌تواند امری مثبت و سازنده باشد. با مراجعه به فرهنگ‌های غربی می‌توان معنای آن را چنین دریافت: “خود‌آگاهی ملی یا رشدِ خود‌آگاهی ِ یک ملت در سوی تلاش برای ایجاد دولتی مستقل.*” از این زاویه، ناسیونالیسم امر بدی نیست. اما ناسیونالیسم توانسته و می‌تواند به سمت [ادامه نوشته...] - [مشروطه در ترازو، نوشته داریوش رحمانیان](https://ajodani.net/%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d8%b2%d9%88%d8%8c-%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%b4-%d8%b1%d8%ad%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7/) - [معرفی کتاب، یا مرگ یا تجدد، نوشته نوید کلاه‌رودی](https://ajodani.net/%d9%85%d8%b9%d8%b1%d9%81%db%8c-%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8%d8%8c-%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b1%da%af-%db%8c%d8%a7-%d8%aa%d8%ac%d8%af%d8%af%d8%8c-%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d9%86%d9%88%db%8c%d8%af-%da%a9/): ماشالله آجودانی در این کتاب تلاش دارد تا تاریخِ فرهنگ را به تعبیر خودش ” نگارش” کند. او که به حق از جمله پژوهشگران نامی در باب مشروطه است در این کتاب مجموعه مقالاتی را گرد آورده که به مطالعه شعر و ادب دوران مشروطه مربوطند.آجودانی که دهه‌ها پیش رساله دکتری خویش را در همین زمینه با شفیعی کدکنی گذرانده بود در این کتاب به شرح مباحث مختلفی می‌پردازد اما کانون اصلی ادعای او در این کتاب ” هوشیاری ملی” ایرانیان در عصر مشروطه و تلاش آنان در به رسمیت شناختن حق حاکمیت ملی است‌ حقی که تجلی آن در [ادامه نوشته...] - [شعر مشروطه در رویارویی با تجدد، نوشته هادی دقیق](https://ajodani.net/%d8%b4%d8%b9%d8%b1-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d9%88%db%8c%d8%a7%d8%b1%d9%88%db%8c%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d8%aa%d8%ac%d8%af%d8%af%d8%8c-%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d9%87/): «یا مرگ یا تجدد»؛ کتابی درباره شعر دوره مشروطه و فراز و فرودش ماشاءالله آجودانی، ادیب و تاریخ‌دان، از نویسندگان نام‌آور تاریخ معاصر است. از آجودانی تاکنون چند کتاب و چندین مقاله درباره تاریخ و ادبیات منتشر شده است، اما به‌نظر می‌رسد قلم او جایی گل می‌کند که هدف، پیوند تاریخ و ادبیات به‌ویژه در حال‌وهوای معاصر باشد. کتاب «یا مرگ یا تجدد؛ دفتری در شعر و ادب مشروطه» او نیز در همین زمره است و دستاورد مقالاتی است که او موشکافانه طی هجده سال گرد آورده است. خودش در مقدمه کتاب می‌گوید بنا به اطلاعات تاریخی‌ای که روزبه‌روز بیشتر [ادامه نوشته...] - [رساله یک کلمه، بی‌بی‌سی فارسی، ماشاءالله آجودانی‎](https://ajodani.net/%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%87-%db%8c%da%a9-%da%a9%d9%84%d9%85%d9%87%d8%8c-%d8%a8%db%8c%d8%a8%db%8c%d8%b3%db%8c-%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%8c-%d9%85%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d8%a1/): [video_lightbox_youtube video_id="iJZAvRdNqS0" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [نقدی بر مشروطه ایرانی، تالیف م. آجودانی، نوشته بهمن بازرگانی](https://ajodani.net/%d9%86%d9%82%d8%af%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d9%85%d8%b4%d8%b1%d9%88%d8%b7%d9%87-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%8c-%d8%aa%d8%a7%d9%84%db%8c%d9%81-%d9%85-%d8%a2%d8%ac%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c/): يك- كتاب آجودانی، اثر تحقيقی مهمی است و به رغم آن كه با برخی نتيجه گيری های او موافق نيستم، بی گمان از نظر روش تحقيق، نقطهٔ چرخشی در پژوهش‌های تاريخ مشروطه است. توجه او به تحول مفاهيم واژگان كليدی در نهضت مشروطه، كشمكشی را كه در حوزهٔ زبان، بين روشنفكران و سنت‌گراها درگرفته بود، با توجه به بار معنايی تاريخی آن ها از يك طرف، و مفاهيم جديدی كه با جذب تجدد مطرح می‌شدند، عيان كرده و مسايل جديدی را كه تا كنون به آنها توجه نشده بود، مطرح كرده است. آجودانی، به بازبينی منابعی كه تاكنون معتبر فرض [ادامه نوشته...] - [نگاه احسان یارشاطر به کتاب مشروطه ایرانی، ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/208-2/): با انتشار کتاب مشروطۀ ایرانی و پیش‌زمینه‌های نظریۀ «ولایت فقیه» تألیف دکتر ماشاءالله آجودانی (لندن، انتشارات فصل کتاب، ۱۹۹۷/۱۳۷۶)، مورّخی صاحب‌نظر و تیزبین و محققی کوشا و رَوِشمند چهره نموده است ـ و این را باید قدر شناخت، به خصوص که این اثر استوار و پرمایه نه تنها با یکی از مهمترین ادوار تاریخی ایران سر و کار دارد، بلکه روشنگر پیامدهای مهم جنبش مشروطه است که بر وضع کنونی کشور نیز سایه انداخته و در حقیقت مقدمات آن را فراهم ساخته است. من هیچ کتابی را نمی‌شناسم که مانند این کتاب، مشکل عمیق و اساسی ایران را در دوران [ادامه نوشته...] - [نامه ماشاءالله آجودانی به احسان يارشاطر](https://ajodani.net/205-2/): یکی از دو هدف‌ اصلی من در کتاب “هدايت، بوف کور و ناسيوناليسم” باز نمودن این نکته بود که دیدگاه ناسیونالیستی هدایتِ کافکا، سارتر و جویس خوانده، ریشه در چه نحوه دید و نگاه تاریخی در ایران عصر تجدد داشته است. خواستم جنبه ایرانی بودن اصلی‌ترین بخش دید و نگاه او را نشان دهم و مهم‌تر از همه نشان دهم که در پس ظاهر سوررئالیستی بوف کور و در درون ساختار دوبُنی روایت بوف کور، چه دیدگاهی درباره تاریخ ایران و سرنوشت آن نهفته است و چگونه مفهوم دوبُنی و دوپاره‌ای اندیشه‌های ناسیونالیستی صدر عصر تجدد، در ساختار بوف کور [ادامه نوشته...] - [نامۀ دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، به ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/208-3/): لندن، سپتامبر ۱۹۹۷ دکتر آجودانی بسیار عزیزم. کتاب مفصل و دقیق و پرنکته‌ایی را که سرکار عالی در باب مشروطۀ ایرانی مرقوم داشته‌اید با شوق و علاقۀ فراوان خواندم. الحق دست مریزاد. کتاب شما با آنچه تا کنون درین باب خوانده‌ام، تفاوت چشمگیر بسیار دارد و با هیچ یک از آنها طرف نسبت نیست. بی آنکه یک ذرّه ملال انگیز باشد مفصّل است و با این حال در مقابل دیدن مطلب که در آن هست این اندازه تفصیل بسیار نیست. سراسر کتاب از مطالب جدّی و مباحث تاریخی مشحون است که همه جالب و همه تأمل انگیز است و باید [ادامه نوشته...] - [نامه جلال ستاری، یک نکته درباره: هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم](https://ajodani.net/209-2/): کتاب اندیشمندانه و زیبای ماشاءالله آجودانی را دربارهٔ هدایتِ بوف کور و ناسیونالیسم که به نثری پاکیزه و آراسته نگاشته‌اند و از سر لطف به این بنده مرحمت کرده‌اند، خواندم و لذت بردم و بی‌مبالغه بگویم استوارترین و روشنگرترین و باوریده‌ترین تفسیری است که تا کنون در این باب خوانده‌ام. به قول معروف (که امروزه در اینجا سخت رایج است و روا و ناروا به زبان می‌آید) دستشان درد نکند. تنها نکته‌ای که به ذهنم ـ پیگیر مسائل مربوط به مقولهٔ اسطوره‌شناسی ـ می‌رسد و شاید هم از جمله کج‌تابی‌های دلمشغولی‌ای سماجت‌آمیز است و با اینهمه دوست دارم آن را [ادامه نوشته...] - [مشروطه‌ی ایرانی – نامه‌ای از مصطفی رحیمی](https://ajodani.net/210-2/): ماشاءالله آجودانی ۱۷/  ۸ /  ۱۳۷۷  حدود بیست سال پیش وقتی نخستین چاپ کتابم، مشروطه‌ی ‌ایرانی و پیش‌زمینه‌های نظریه‌ی ولایت فقیه در لندن منتشر شد، نسخه‌ای از آن را به مصطفی رحیمی، حقوق‌دان، نویسنده و مترجم برجسته‌ی ایران پیشکش کردم و به همت مسافری به ایران فرستادم تا حتماً به او برسد. رحیمی پس از مطالعه‌ی کتابم، نامه‌ای به من نوشت و به نقد و بررسی آن پرداخت. نقد او بیشتر متوجه یکی از بحث‌های اصلی کتابم درباره‌ی کج‌فهمی‌های ما در دوره‌ی مشروطه از مفاهیم تازه بود: مفاهیمی که از غرب می‌آمد تا در ذهن و زبان ما خانه کند. [ادامه نوشته...] - [ديداری دوباره با دنيای “بوف کور” و هدايت، به بهانه خواندن “هدايت، بوف کور و ناسيوناليسم”، رضا مرزبان](https://ajodani.net/211-2/): کتاب استثنايی و جامع شما (ماشاالله آجودانی) در معرفی بوف کور و ناسيوناليسم هدايت مرا سر شوق آورد و به “وارسی” يادها و خاطره‌های دور  واداشت که چیزی بر داده های کتاب نمی‌افزايد. شما با اين پژوهش، دری از روشنایی روز بر “بوف کور” و بر دنيای هدايت گشوده ايد که فرهنگ و ادب انقلاب مشروطه هم در پرتو آن برجسته می شود. و به آن نياز دارد. محضر استاد گرامی و دوست گرانقدر، آقای دکتر آجودانی با سلام و سپاس؛سرانجام کتاب رسيد؛ مشتاق و با شتاب خواندم و سطر به سطر و جمله به جمله، آن را نوشیدم. هم [ادامه نوشته...] - [گفتگوی سیروس علی‌نژاد با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/212-2/): آجودانی: مشروطه موفق نبود که همان آرزوها را داريم ماشاء الله آجودانی نويسنده کتابهای « يا مرگ يا تجدد » و « مشروطه ايرانی » از جمله صاحب نظرانی است که در زمينه مشروطه تحقيق می کند. يا مرگ يا تجدد او يکی از بهترين آثاری است که در زمينه ادبيات انقلاب مشروطه نوشته شده و « مشروطه ايرانی » نيز به قدری مورد توجه قرار گرفته که در ايران و خارج بارها تجديد چاپ شده است. به مناسبت صدمين سالگرد انقلاب مشروطه بار ديگر با آقای آجودانی به گفتگو نشسته ايم. اجازه بدهيد از تناقضی شروع کنيم که شما [ادامه نوشته...] - [کتاب‌سازی "روشنفکرانه"، نوشته حبيب‌‌الله جوربندی](https://ajodani.net/203-2/): پس از انقلاب با پديده‌ای تازه به نام “کتاب‌سازی” مواجه شديم که بيشتر در ارائه کارهای شبه تحقيقی با سرهم‌بندی مطالب از اين جا و آن جا انجام می‌گرفت. اما اين پديده در سه چهار سال اخير رنگ و بوی ديگری هم به خود گرفت و به حوزه حرف های روشنفکری و شبه روشنفکری هم کشيده شد. کتاب “ملکم خان، نظريه‌پرداز نوسازی سياسی در صدر مشروطه”، نوشته حسن قاضی‌مرادی، چاپ تهران، نمونه ای از اين دست است که نويسنده به آن پرداخته است. اخيراً کتاب تازه‌ای به نام «ملکم خان، نظريه‌پرداز نوسازی سياسی در صدر مشروطه» (تهران، چاپ اول، نشر [ادامه نوشته...] - [ادبیات مشروطه، ماشاءالله آجودانی، صدای آمریکا، صفحه آخر، قسمت اول](https://ajodani.net/213-2/): [video_lightbox_youtube video_id="g2Ahd14NMNo" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [ادبیات مشروطه، ماشاءالله آجودانی، صدای آمریکا، صفحه آخر، قسمت دوم](https://ajodani.net/214-2/): [video_lightbox_youtube video_id="l9gmZbLCSrc&t=15s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [دوپاره کردن تاریخ؛ میراث شکست ایران از روسیه، نوشته ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/204-2/): در حکومت فتحعلی شاه و با جنگ‌های ایران و روس، نخستین ضربه‌ اساسی بر ساختار سنتی قدرت سیاسی در ایران، و مهمتر از آن بر ساختار درک و فهمی که به طور سنتی از این “قدرت ” و “موقعیت تاریخی” مان داشتیم وارد آمد. حفظ ممالک محروسه ایران و سرحدات جغرافیایی “ایران زمین” وظیفه تاریخی مهمی بود که بر گرده حکومت ناتوان قاجار سنگینی می‌کرد. این سرحدات کم و بیش شناخته شده، در حکومت صفوی و بعدها در دوره حکومت نادری و حتی در سلطنت آقا محمدخان قاجار، تعریف نسبتا روشنی از کلیت جغرافیای ایران به دست می‌داد که هم [ادامه نوشته...] - [انقلابِ بدون تاریخ، گفتگوی غزل صدر با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8-%d8%a8%d8%af%d9%88%d9%86-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae-%d9%85%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d8%a1%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%a2%d8%ac%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%af/): ماشاءالله آجودانی، پژوهشگر تاریخ و نویسنده‌ی چند کتاب مهم درباره‌ی انقلاب مشروطه و اندیشه‌های‌ تجدد‌خواهی در ایران است. یکی از بحث‌های اصلی او در نوشته‌هایش، نقد روشنفکران دوره‌ی مشروطه است، مثلاً اینکه برخی از مفاهیم تجدد سیاسی و اجتماعی را با درک و دریافتی ارتجاعی تفسیر می‌کردند، و شماری از آن‌ها منادی حکومت روحانیون بودند. او استدلال می‌کند که نسل ما این تاریخ را درست نمی‌شناخت، و به همین سبب در انقلاب ۵۷ به بی‌راهه رفت. در این گفت‌وگو غزل صدر از او خواسته است که این نظرات را بیش از پیش شرح دهد. غزل صدر: شما نوشته‌اید که انقلاب اسلامی [ادامه نوشته...] - [گفتگوی کیواندخت قهاری با ماشاءالله آجودانى در باره مفهوم حقوق بشر در دوره مشروطيت](https://ajodani.net/%da%af%d9%81%d8%aa%da%af%d9%88-%d8%a8%d8%a7-%d9%85%d8%a7%d8%b4%d8%a7%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d8%a2%d8%ac%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%89-%d8%af%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%85%d9%81%d9%87%d9%88/): اين روزها ايرانيان در داخل و خارج از كشور ياد نهضتى را گرامى مى‌دارند كه نمادى است براى تلاشى كه مردم ايران طى يكصد سال اخير كرده‌اند تا به دموكراسى، مردم‌سالارى برسند. در كانون اين نهضت، كه به نام مشروطه و مشروطه‌خواهى مشهور است، مقابله با استبداد نشسته است. در دوره‌ مشروطيت چه دركى از حقوق بشرى وجود داشت كه در متون مطرح می‌گشت؟ دكتر ماشاء الله آجودانى، تاريخدان مقيم انگليس، به پرسشهايى در اين زمينه پاسخ می‌گويد كه آيا مردم آن دوران هم هنگامى كه از حقوق بشر سخن مى‌گفتند همان را مى‌فهميدند كه امروز ما مى‌فهميم. هدف مشروطه‌خواهان [ادامه نوشته...] - [چرا هیچ‌کس «صادق هدایت» نشد. گفتگوی محمد تنگستانی با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/207-2/): ۱۹ فروردین ۱۳۳۰ صادق هدایت در آپارتمان اجاره‌ایش در کوچه شامپیونه در پاریس خودکشی کرد. پیش از این، هدایت یک بار در سال ۱۳۰۷ به قصد خودکشی خود را در رودخانه مارن پاریس انداخت، اما نجاتش دادند. او شرحی از خودکشی‌اش را در «زنده به گور» آورده است. در این داستان که در پاریس اتفاق می‌افتد، خاطره وطن برای هدایت تداعی‌کننده یک کابوس شوم است. در شماری از داستان‌های صادق هدایت فقر و جهل عمومی بین روشنفکران و مردم شکافی به وجود آورده. برای همین هم آن‌ها در آثار هدایت به دنیای ذهنی خودشان پناه می‌برند. به مناسب سالگرد درگذشت [ادامه نوشته...] - [دوپارگی یکپارچه، نوشته دکتر صدرالدین الهی](https://ajodani.net/215-2/): ماشاءالله آجودانی یکی از جزیره های پراکندۀ پریشان ایران است. او این سال ها کتاب های قابل اعتنا و استنادی نوشته است:”مشروطۀ ایرانی” و “یا مرگ یا تجدد”. این جزیره پراکنده حالا کتابی به بازار داده است با نام “هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم“. کتاب، محصول مطالعه در بوف کور اثر صادق هدایت است که تاکنون مورد نقد و بررسی بسیاری از منتقدان ادبی قرار گرفته است. از جمله استاد ارجمند من دکتر پرویز ناتل خانلری در مصاحبه ای طولانی که درباره ادبیات معاصر با من داشت و بخش مربوط به هدایت و علوی آن در سال ۱۳۴۶ در مجله سپید و سیاه تهران به چاپ رسید و هم اکنون نیز تمامی کتاب در دست انتشار است، نگاهی به [ادامه نوشته...] - [درگذشت محمدابراهیم باستانی پاریزی، گفتگوی بی‌بی‌سی، با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/216-2/): [ - [نقدی بر کتاب «مشروطه ایرانی»، پژوهش دکتر ماشاءالله آجودانی ( بخش نخست)- نوشته احمد افرادی](https://ajodani.net/naghed-2/): تاریخ روشنفکری ما، تاریخ افت و خیزها و سعی وخطاهای مکرراست ؛ تاریخ تلاشی است بی وقفه برای دستیابی به جامعه ای مبتنی برنیکبختی و سعادت انسان ها . اما ، این واقعیت که ، حدود یک قرن پس از نهضت قانون خواهی و تجدد طلبی درایران ، دغدغه روشنفکران روزگار ما ، هنوز تحقق همان خواست ها و آرزوهای پدران مشروطه خواه ما است ، از بحرانی فکری حکایت می کند که بر جامعه روشنفکری ما حاکم است. ————————————————————————— در میان انبوه کتبی که به تاریخ مشروطه ایران پرداخته‌اند، «مشروطه ی ایرانی وپیش زمینه های نظریه ولایت فقیه »، [ادامه نوشته...] - [گفتگوی سیروس ملکوتی با ماشاءالله‌ آجودانی در برنامه چهره‌ها](https://ajodani.net/217-2/): [video_lightbox_youtube video_id="x9nE5L1DoEA&t=333s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [نقدی بر کتاب مشروطه ایرانی و بیش زمینه‌های نظریهٔ ولایت فقیه» (بخش دوم) نوشته احمد افرادی](https://ajodani.net/218-2/): نهضت مشروطیت، حرکتی بود قانون خواهانه و بنای آن داشت که « دولت را به عنوان تنها مرجع مورد قبول ، جایگزین قدرت های پراکنده ی حکومت های شرع وعرف کند » . اما، روحانیت مشروطه خواه ، به رغم نقش فعال و تعیین کننده اش در پیش برد نهضت ، حتی پس از تشکیل مجلس اول و به جریان افتادن امور مملکت در مجرای قانونی ، بازهم به روال سابق از دخالت بی رویه (به عبارت روشنتر، اعمال قدرت ) در امور حکومتی دست برنداشت . دکتر آجودانی، به عنوان نمونه از آیت آلله بهبهانی ـ یکی از رهبران [ادامه نوشته...] - [نقد و بررسی کتابِ «مشروطه ایرانی» نوشته لطف‌الله آجودانی](https://ajodani.net/219-2/): جدای از انبوه آثار بی‌ارزش و کم ارزش که به نام تاریخ‌پژوهی مشروطیت و تجدد در تاریخ معاصر ایران از در و دیوار منتشر شده و می‌شود، در میان معدود آثار ارزشمند پژوهشی، مشروطه ایرانی نوشته دکتر ماشاء‌الله آجودانی را به‌رغم آنکه از امکان پاره‌ای کاستی‌ها و انتقادات وارد بر آن خالی نیست، اما به اعتبار دستاوردهای علمی آن، باید در صدرش نشاند و قدرش دانست. بیان فصیح و زبان سلیس نویسنده مشروطه ایرانی که از توانایی‌های ادبی آجودانی به عنوان استاد و دکترای ادبیات فارسی خبر می دهد، یکی از ویژگی‌های ممتاز این اثر به شمار می‌‌آید. این توانایی [ادامه نوشته...] - [نقد کتاب «مشروطه ایرانی» زیر ذره بین نقد](https://ajodani.net/220-2/): «مشروطه‌ٔ ايرانی» عنوان کتابی است به قلم دکتر ماشاءالله آجودانی با گستره‌ای وسيع از مباحث و موضوعات پيرامون نهضت مشروطيت و ريشه‌هاي فکري و سياسي و نقش شخصيتهاي مختلف در خلق اين نهضت. اين کتاب مشتمل بر دو فصل کلي تحت عناوين «قدرت و حکومت» و «از دفتر روشنفکري» است. مقاله حاضر ، نقد و نظر دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران راجع به اين کتاب است: در فصل نخست، دکتر آجودانی به بررسي «ساختار دو قدرت مسلط سياسی و اجتماعی جامعه ايران در دوره قاجار، يعنی ساختار «قدرت سياسی دين و روحانيون، و سلطنت و عوامل آن» پرداخته و [ادامه نوشته...] - [گفتگوی کیهان لندن با ماشاالله آجودانی درباره خیزش سراسری مردم ایران](https://ajodani.net/222-2/): – «آنچه در ایران در حال وقوع است و ما آنرا بررسی می‌کنیم کاملا تازگی دارد، ما بعد از انقلاب مشروطه، جنبش ملی کردن صنعت نفت و بعد انقلاب اسلامی، هنوز به بسیاری  از خواست‌های اساسی تمدنی و فرهنگی انقلاب مشروطه دست پیدا نکردیم. ما حقوق فردی در حوزه‌های مختلف انسانی از جمله اختیار انتخاب نوع  لباس و روابط آزاد زن و مرد را هنوز مورد بحث اساسی فرهنگی قرار نداده‌ایم. ما بیشتر بطور سیاسی خواسته‌ایم با یک نظام عقب‌مانده و ارتجاعی مبارزه کنیم.  در حالی که با چنین نظام‌‎های ارتجاعی باید با حربه تفسیر نوین از فرهنگ انسانی در [ادامه نوشته...] - [در حسرت رؤیای شیرین مشروطه‌ی ایرانی، نوشته آرمان امیری](https://ajodani.net/223-2/): پروژه‌ی آجودانی: مشروطه‌خواهی سیاسی در کنار سکولاریسم دینی زمستان سال ۱۳۷۶، سیدجواد طباطبایی در واکنش به کتاب «مشروطه‌ی ایرانی»، نوشته‌ی «ماشالله آجودانی» نوشت: «به نظر من… به جرات می توان گفت که کتاب [آجودانی] نخستین نوشته ارجمندی است که پس از سال ها درباره اندیشه سیاسی جنبش مشروطه خواهی انتشار می یابد». (ایران‌نامه / سال شانزدهم / شماره۱/ زمستان ۷۶)ده سال بعد اما، در گفتگوی دیگری با مجله «شهروند امروز» به تاریخ پنجم اردیبهشت ۱۳۸۷ گفت: «این نکته را درباره مشروطه ایرانی باید بیفزایم که این کتاب بیشتر نوشته ای ادبی است که اشاره هایی نیز به تاریخ روشنفکری در [ادامه نوشته...] - [‌گفتگوی محمد حیدری با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/224-2/): برای اصلاح ایران، باید از اصلاح فرهنگی شروع کنیم در ادامه‌ی گفت‌وگو‌‌های آسو درباره‌ی مسائل بنیادی ایران، ماشالله آجودانی می‌گوید یکی از مهم‌ترین مسائل ما این است که بیش از اصلاح فرهنگ به تغییر سیاسی اهمیت دادیم و فکر کردیم که با سیاست می‌توانیم همه‌ی مشکلات را حل کنیم و ایران دیگری ‌بسازیم. این تفکر پاسخ درستی نداد و منجر به مشکلات بسیار اساسی دیگری در ایران شد. ماشاءالله آجودانی، پژوهشگر تاریخ، و نویسنده‌ی چند کتاب مهم، از جمله مشروطه‌ی ایرانی است. شما در جایی از روشنفکران و مبارزان سیاسی معاصر انتقاد کرده‌اید که فکر می‌کردند مسئله‌‌ی سیاست مسئله‌ی اصلی ایران است [ادامه نوشته...] - [سخنرانی ماشاءالله آجودانی، تحت عنوان انقلاب بدون تاریخ](https://ajodani.net/225-2/): [video_lightbox_youtube video_id="1MVCUV_MYFI&t=245s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [نگاهی بر مشروطه‌ ایرانی اثر دکتر ماشاالله آجودانی، نوشته نوشین شاهرخی](https://ajodani.net/226-2/): فرد تا تاریخ خود را نشناسد، نمی‌تواند تشخیص دهد که کجا ایستاده است. تاریخ هر کشوری بخش مهمی از هویت ملت آن کشور را تشکلیل می‌دهد. و ملت بی‌تاریخ، ملتی سرگشته و بی‌‌هویت بیش نیست که نه پیشینه‌اش را می‌شناسد و نه حال‌‌اش را، چراکه برای شناخت حال تجارب پیشینه‌ایست که آموزش‌دهنده است و به ملت این امکان را می‌دهد تا از تکرار اشتباهات و تکرار کاریکاتوروار رویدادهای گذشته بپرهیزد. حال سهم ما ایرانیان از تاریخ کشورمان چیست؟ ما که تاریخ معاصر خود را درست نمی‌شناسیم، تا برسد به تاریخ کهن،  چه آموزه‌ای می‌توانیم از پیشینیانمان بیاموزیم؟ دردآور نیست که [ادامه نوشته...] - [ماشاءالله آجودانی در میزگرد با شما، صدای آمریکا، معرفی کتاب هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم](https://ajodani.net/227-2/): [video_lightbox_vimeo5 video_id=172574005 width=800 height=450 auto_thumb="1"] - [زبان فارسی و هویت ایرانی – گفتگوی مسعود لقمان با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/228-2/): نقد تجدّد در ایران باید مقدّم بر نقد سنّت باشد. گذشته، چراغ راه آینده است. به ویژه گذشته ای که از آن بازخوانیِ انتقادی شده باشد. ماشاالله آجودانی از آن دست مورخانی است که همه ی کوشش خود را صرفِ نقد نقشِ روشنفکران در تاریخ تجدّد ایران کرده است تا از این بن بست، دریچه ای بگشاید. آجودانی در سال ۱۳۲۹ در آمل متولد شد. تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه تهران در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی به پایان رساند و دکترای خود را نیز از همین دانشگاه دریافت کرد. وی نزدیک به هفت سال عضو هیات علمی دانشگاه [ادامه نوشته...] - [انتخاب ماشاءالله آجودانی، بعنوان شخصیت سال ۱۴۰۰، از طرف بنیاد میراث پارسارگاد](https://ajodani.net/229-2/): دکتر ماشاالله آجودانی نویسنده، تاریخ شناس، تاریخ نگار، منتقد ادبی و موسس «کتابخانه مطالعات ایرانی» جایزه نوروز بهترین شخصیت سال، در رشتهٔ میراث فرهنگی و تاریخی را دریافت کرده‌اند به خاطر: ـ یک عمر تلاش و روشنگری‌های شجاعانه در ارتباط با تاریخ و فرهنگ ایرانزمین ـ توجه به شیوه‌ای از  تاریخ نگاری مدرن، با تکیه بر اسناد معتبر و بدون جهت گیری‌های عقیدتی یا سیاسی. ـ نگارش کتاب «مشروطهٔ ایرانی»، به عنوان یکی از معتبرترین کتاب‌های تاریخ در ایران. ـ مبتکر نقدی نوین و استثنایی بر یک اثر ادبی در تاریخ نقدنویسی ایران در کتاب « هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم» ـ [ادامه نوشته...] - ["بوف کور" صادق هدایت از نگاه ماشاالله آجودانی](https://ajodani.net/230-2/): ماشاالله آجودانی، پژوهشگر مطرح تاریخ و ادبیات مشروطه، می‌گوید “کلید رمز” فهم رمان “بوف کور” صادق هدایت، “همانا ناسیونالیسم، عشق به شکوه ایران باستان و فاجعهٔ از دست رفتن آن پس از حملهٔ اعراب” است. شنبه (۲۴ مه /۳ خرداد) در محل کتابفروشی و نشر فروغ برنامه‌ای با شرکت بیش از ۸۰ علاقه‌مند به کتاب و کتابخوانی برگزار شد. این نشست ویژه معرفی کتاب تازهٔ ماشاالله آجودانی دربارهٔ ناسیونالیسم صادق هدایت بود. کتاب‌فروشی فروغ چند سالی است که هر ماه نشست‌های سخنرانی و کتابخوانی در کتاب‌فروشی خود در شهر کلن آلمان برگزار می‌کند و علاقه‌مندان ایرانی و آلمانی بسیاری را [ادامه نوشته...] - [صد سال ناهمزبانی، نگاهی دقیق به ژرف ساخت تاریخ معاصر، بررسی و نقد کتابِ «مشروطۀ ایرانی» نوشته جلیل دوستخواه](https://ajodani.net/231-2/): «ما همچنان در اول وصف تو مانده‌ایم!» سعدی بررسی و نقد کتابِ «مشروطۀ ایرانی و پیش‌زمینه‌های نظریۀ ولایت فقیه»تألیف و نگارش: ماشاءالله آجودانی۵۶۰ صفحه، قطع وزیری، نرم جلدانتشارات فصل کتاب، لندن، ۱۳۷۶ خورشیدی/ ۱۹۹۷ میلادی سده‌ای دیگر از عمر جهان پیر گذشته است. ما ایرانیان نیز سدۀ بیستم میلادی را در تاریخ آشوب‌زده و نابسامان خود، به ظاهر پشت سر گذاشته و اکنون در آستانۀ سدۀ بیست و یکم و هزارۀ سوم میلادی ایستاده‌ایم و به زودی بنا بر عادت و رسمی اداری، رقم ۲۰۰۰ و پس از آن را در کنار رقم سالهای خورشیدی در سال‌‌شمارهای خود خواهیم نوشت!از چند [ادامه نوشته...] - [در نقد ضد مشروطه ايرانی، تاريخ خوانی، تجددخواهانه نوليبرال، نوشته فريبرز رئيس دانا در ماهنامه "نقد نو"، نوشته حسين خان‌دائی](https://ajodani.net/232-2/): در ماهنامه «نقد نو» سال سوم شماره ۱۳- تير و مرداد ۱۳۸۵ نوشته‌ای تحت عنوان: (ضد مشروطه ايرانی، تاريخ خوانی، تجددخواهانه نوليبرال) به عنوان نقدی بر کتاب مشروطه ايرانی نوشته ماشاءالله آجودانی درج شده است که از نظر من فحشنامه‌ای است که شخصی به نام فريبرز رئيس‌دانا، به مقتضای زمان آن را زير پوشش نقد محجبه کرده است.در مورد اينکه ده سال پس از انتشار اين کتاب و چاپ متجاوز از چهل هزار جلد در داخل و خارج از ايران و نوشته شدن ده‌ها نقد و تفسير توسط اساتيد صاحب نظر و قلم بر اين کتاب و بحث و تفسير [ادامه نوشته...] - [حرف‌های عبدالکریم سروش، در مورد کتاب مشروطه ایرانی، ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/233-2/): [video_lightbox_youtube video_id="X3n86vHDnlg&t=5s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲۴)](https://ajodani.net/barnaneh-24/): [video_lightbox_youtube video_id="4FtSOlXpsls" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [هدايت بوف کور و ناسيوناليسم: يادآوری و نتيجه، نوشته ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/234-2/): مفهوم بهم پيوسته و معنايی که از بوف کور، در بازخوانیِ متن پيدا شده است، مفهوم و معنايی است مربوط به خودِ متن بوف کور، يعنی به يک معنی ربطی به تفسيری که از آن به دست داده‌ام ندارد، به اين معنی ربطی ندارد که تفسيرم را پس از پيدايی آن معنی و مفهومِ بهم پيوسته، با انديشيدن درباره جزييات آن‌ها نوشته‌ام. اين راوی بوف کور است که در روايتِ دوم، در يکی از روايت‌هايش درباره ظهور دخترکِ [اثيری يا نمودِ ديگر لکاته]، می‌گويد: «… دخترک يکی از ساکنينِ سابق شهر قديم ری بوده است.» (ص ۸۷). در روايت اول [ادامه نوشته...] - [یوسف اسحاق‌پور و نقد و فهم بوف کور نوشته دکتر گوئل کهن‎](https://ajodani.net/235-2/): در جست‌وجوی شفافیتبه یاد دارم حدود سه سال پیش، زمانی که بلای ماندگار کرونای چینی هنوز جان جهان را در اسارت خود نگرفته بود، در نظر داشتم همراه با کتاب «هدایت، بوف کور[۱] و ناسیونالیسم» [۲] برای دیدار با یوسف اسحاق‌پور و طرح پرسشی با او، یکی دو روزی به پاریس بروم. شوربختانه، هم، درگیرشدنم با کرونای نه‌چندان درمان‌پذیرِ اولیه و تبعات بعدیِ آن، و هم موانع و محدودیت‌های اعمال‌شده بر مسافرت‌ها، باعث تعویق مکرر آن سفرِ هدفمند شد؛ اما امیدوار بودم در اولین فرصت، آن دیدار و گپ‌وگفت را عملی سازم و پاسخ پرسشی که در ذهن داشتم را [ادامه نوشته...] - [بوف کور و برداشت تازه ماشاءالله آجودانی، نوشته احمد تدین](https://ajodani.net/236-2/): بار اولی که نام صادق هدایت را شنیدم در کلاس درس ادبیات دبیرستان بود که دبیر به ما توصیه کرد برای خوب نوشتن باید آثار بزرگان ادب روز را خواند و در این زمینه کتابهای صادق هدایت را معرفی کرد که در کتابخانه دبیرستان هم بود و به امانت می‌دادند.یکی از همکلاسها گفت” آقا! می‌گن هر کی نوشته‌های صادق هدایتو می‌خونه خودکشی می‌کنه”و دبیر بی درنگ گفت این حرف را بی‌هنرانی می‌زنند که نمی‌توانند مثل هدایت بنویسند. حسودیشان می‌شود. حاضر نیستند مثل او با سختکوشی و وسواس، یک اثر بزرگ خلق کنند، می‌نشینند و شایعه‌پراکنی می‌کنند.من از آن روز به [ادامه نوشته...] - [بوف کور و ناسيوناليسم, نوشته سیروس علی نژاد](https://ajodani.net/237-2/): برگزاری جلسه سخنرانی دکتر ماشاء الله آجودانی در کتابخانه مطالعات ايرانی لندن – عصر شنبه ۱۶ دسامبر – به مناسبت انتشار کتاب “هدايت، بوف کور و ناسيوناليسم”، يادآور آن است که هفتاد سال پس از انتشار بوف کور جستجو در کنه اين مشهورترين رمان ايرانی هنوز ناتمام است و ماجرای پايان ناپذير آن همچنان ادامه دارد. اين سخنرانی همچنين يادآور بازگشت وسيع و دور از انتظار صادق هدايت به جامعه پس از انقلاب ايران است. وسيع برای آنکه در طول بيست سال اخير صدها کتاب و مقاله درباره هدايت منتشر شده و دور از انتظار برای آنکه ناسيوناليسم هدايت در [ادامه نوشته...] - [گفتگوی امير آرمين با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/238-2/): در قلمرو ادب اين هفته، امير آرمين گفت وگويی دارد با ماشاءالله آجودانی پژوهشگر در باره تازه ترين اثر او «هدايت، بوف کور و ناسيوناليسم». در اين برنامه همچنين گفتاری در باره نقد نويسی ارايه می شود. دکتر آجودانی در«هدايت، بوف کور و ناسيوناليسم»، از گوشه ای تازه به بوف کور اثر ماندگار هدايت پرداخته و رگه های ناسيوناليستی را در بوف کور رديابی و شناسايی کرده است. نويسنده بر آن است که بوف کور، ايران را به دو مرحله-باستان و اسلامی-تقسيم کرده و گلدان راغه مورد بحث در رمان، نماد ايران باستان است که توسط فاتحان عرب غصب و [ادامه نوشته...] - [معمّایِ بوفِ کور، نوشته داریوش آشوری](https://ajodani.net/239-2/): نوشته‌هایِ صادقِ هدایت، و بر فرازِ آن‌ها، بزرگ‌ترین اثرِ او، بوفِ کور– که به گواهیِ همگان بزرگ‌ترین اثر در ادبیّاتِ مدرنِ فارسی ست-  در این سال‌ها بیش از هر زمانِ دیگری ذهن‌ها را در فضایِ روشنفکرانه‌یِ ایرانی به خود مشغول داشته است. در این سال‌ها در باره‌ی او، به‌ویژه بوفِ کورِ او، بیش از هر نویسنده و اثرِ دیگرِ مدرن در فارسی کتاب و مقاله نوشته شده است. این رویکرد علّت‌هایی دارد که از زمینه‌ی تاریخیِ کنونی برمی‌آید. هدایت، به دلایلی که خواهم گفت، نه تنها نویسنده‌اي پیشگام که نویسنده‌ای بزرگ و ماندگار بود. در دو‌-‌سه نسلِ پس از او بسیاری [ادامه نوشته...] - [نقد یک «ارزش» و ارزش یک «نقد» نوشته احمد افرادی(بخش نخست)](https://ajodani.net/202-2/): تلاش ِ آغازین برای کشف و تدوین قواعد و اصول آفرینش های ادبی را به ارسطو نسبت می دهند. همو نخستین کسی بود که کوشید، داوری در مورد فرآورده های ادبی را نظام مند کند؛ و روش ها، موازین و معیارهایی برای نقد و سنجش آثار ادبی فراهم آورد ؛ که از جمله می توان به « رساله ی ناتمام فن شعر » ( مطرح ترین رساله ی به جا مانده از ارسطو، در زمینه ی نقد ادبی ) اشاره کرد. ( ۱ )گرچه « المعجم فی معاییر اشعارالعجم » از شمس قیس رازی، « چهارمقاله » از نظامی عروضی، [ادامه نوشته...] - [نقد یک ارزش و ارزش یک نقد، نوشته احمد افرادی (بخش دوم)](https://ajodani.net/240-2/):  آل احمد نمی‌دانست که سال‌ها پیش از بازرگان و طالقانی … روشنفکرانی که به عقیدهٔ او ” جاده صاف کن های غربزدگی ” بودند (در صفحات روزنامهٔ قانون ) از ” ریاست مجتهدین “، تشکیل ” مجلس علما “، فقها و ” مجتهدین “، ” یا مجلسی که « به دستیاری ملا ها ”  ، ” حدود سلطنت و حقوق رعیت ” را ” موافق شریعت ” تعیین کند، به انحای مختلف و به اشکال گوناگون سخن گفته بودند . دقیق و بی ابهام هم سخن گفته بودند . و راه حل شورایی برای انتخاب مجتهدِ اعلم و افضل و اعدل هم داده بودند. بهتر از آن چه [ادامه نوشته...] - [مشروطه ایرانی، انتقاد بر دو نقد شتابزده، نوشته ع. چلیاوی](https://ajodani.net/241-2/): مطلبی که از فریبرز رییس‌دانا در شماره‌ی ١٣ «نقد نو» به تاریخ تیر و مرداد ١٣٨٥ چاپ شده است در نوع خود، به عنوان نقد جانب‌دارانه، می‌تواند نمونه‌ی خوبی برای بررسی باشد. زمانی بود که در مواجهه با افکار گوناگون، به خصوص افکار غیر انقلابی، اکثریت قریب به اتفاق آرمان‌گرایانِ جوان تنها کافی می‌دانستند که با موضع‌گیری‌ای عجولانه، و در اکثر اوقات حقانیت‌دار از نقطه‌نظر ماهوی، کار حریف را به اصطلاح بسازند. فضای مناسبی بود و کسی نیازی به توضیح نمی‌دید؛ نه گوینده و نه شنونده. خود گرمای هوا پوست آن بیچاره لیبرالی را می‌کند که جرأت کرده بود در [ادامه نوشته...] - [ تاریخ نگاری فریدون آدمیت، گفتگوی فرشاد قربانپور با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/242-2/): فرشاد قربانپور: روش تحقیق و نوع تاریخ‌نگاری دكتر فریدون آدمیت موضوعی بود كه با دكتر ماشاءالله آجودانی نویسنده كتاب‌های بحث برانگیز «مشروطه ایرانی»، «یا مرگ یا تجدد»، «هدایت، ناسیونالیسم و بوف كور» پی گرفتیم. آجودانی برجستگی‌های بی‌شمار كار آدمیت را می‌ستاید و از سوی دیگر انتقاداتی را نیز بر كار و نوع تحقیق آدمیت وارد می‌كند. یكی از مسائلی كه او مطرح می‌كند آدمیت را به عنوان تاریخ‌نگاری كه اندیشه‌ای هگلی نسبت به تاریخ دارد نشان می‌دهد. مشروح این گفت‌و‌گو در ادامه می‌آید.آدمیت به تاریخ‌نویسی غیر قابل چشم پوشی در تاریخ معاصر تبدیل شده است. از این جهت شما برای [ادامه نوشته...] - [ نقد سنت یا تجدد، گفتگوی سیروس علی‌نژاد با ماشاءالله آجودانی،](https://ajodani.net/243-2/): ماشاء الله آجودانی نويسنده کتابهای « يا مرگ يا تجدد » و « مشروطه ايرانی » از جمله صاحب نظرانی است که در زمينه مشروطه تحقيق می کند. يا مرگ يا تجدد او يکی از بهترين آثاری است که در زمينه ادبيات انقلاب مشروطه نوشته شده و « مشروطه ايرانی » نيز به قدری مورد توجه قرار گرفته که در ايران و خارج بارها تجديد چاپ شده است. به مناسبت صدمين سالگرد انقلاب مشروطه بار ديگر با آقای آجودانی به گفتگو نشسته ايم. اجازه بدهيد از تناقضی شروع کنيم که شما همواره در صحبت از مشروطيت از آن گفته ايد. [ادامه نوشته...] - [قزوینی و بدفهمی‌های نسل ما، نوشته ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/244-2/): در بحث‌های انتقادی، شبه‌انتقادی و حتی پادرهوایی که گاه این‌جا و آن‌جا درمی‌گیرد، مردم ما ــ به طور کلی ــ به قدرناشناسی و ناسپاسی متهم می‌شوند. متهم می‌شوند که قدر بزرگان ادب و فرهنگ خود را نمی‌دانند و آنچه هم که گاه از سر لاف و گزاف در ستایش پیشینیان خود بر زبان می‌رانند، از نوع لاف و گزاف‌هایی است که بیشتر ریشه در کج‌فهمی و بدفهمی دارد، تا شناختی اصولی و اساسی. چرا که قدرشناسی و سپاسگزاری اصولی، وقتی ممکن است که با نقد و شناخت اصولی همراه باشد، نقد و شناختی که راه را بر لاف و گزاف [ادامه نوشته...] - [وطن، زبان فارسی و تداوم مفهوم تاريخی و سياسی ايران در دوران اسلامی، نوشته ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/245-2/): معنای جديد وطن به عنوان يک واحد جغرافيايی و سياسی مشخص که با مفهوم مليت و حاکمیّت سياسی ملت‌ها ارتباط تنگاتنگ دارد، در فرهنگ بشری سابقه‌ٔ چندان ديرينه‌ای ندارد. در ايران در دوره‌ی ناصری و در جريان نهضت مشروطه‌خواهی، در نتيجه‌ی آشنايی با مظاهر فرهنگ و مدنيت غرب، مفهوم جديد وطن، به عنوان يک عنصر فرهنگی، به فرهنگ ايران راه يافت. البته تا اين معنی جذب فرهنگ ملت ايران بشود سال‌ها طول کشيد. همين نکته را عارف در يکی از گزارش‌های خود متذکر شده است، می‌گويد: «اگر من هيچ خدمتی ديگر به موسيقی و ادبيات ايران نکرده باشم، وقتی تصنيف [ادامه نوشته...] - [هدایت، «بوف کور»، و ناسیونالیسم، نوشته پیام یزدانجو](https://ajodani.net/246-2/): با وجود انبوه تاویل­ها که از کار، آثار، زندگی، و زمانه­‌ی، بی­شک، بزرگ­ترین نویسنده­ معاصر ایرانی شده، «معمای هدایت» هنوز هم برای ما نویسندگان و خوانندگان ناگشوده مانده: هدایت در چه اندیشه‌­ای بود و این اندیشه در آثارش چگونه به رشته­ نوشتار در آمد؟ این اساسی‌­ترین پرسشی است که اغلب ذهن منتقد، محقق، یا مولف معاصر ایرانی را به خود مشغول کرده، و با این حال به نظر می­رسد تا رسیدن به پاسخی درخور، راه درازی در پیش داریم. با این حال، این نکته بیش از آن که نافی ارزش­های آثار تاکنون منتشرشده باشد، تاکیدی بر نیاز به اندیشه­‌گری در [ادامه نوشته...] - [هدایت بوف کور و ناسیونالیسم، نوشته ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/247-2/): مفهوم بهم پیوسته و معنایی که از بوف کور، در بازخوانیِ متن پیدا شده است، مفهوم و معنایی است مربوط به خودِ متن بوف کور، یعنی به یک معنی ربطی به تفسیری که از آن به دست داده‌ام ندارد، به این معنی ربطی ندارد که تفسیرم را پس از پیدایی آن معنی و مفهومِ بهم پیوسته، با اندیشیدن درباره جزییات آن‌ها نوشته‌ام. این راوی بوف کور است که در روایتِ دوم، در یکی از روایت‌هایش درباره ظهور دخترکِ [اثیری یا نمودِ دیگر لکاته]، می‌گوید: «… دخترک یکی از ساکنینِ سابق شهر قدیم ری بوده است.» (ص ۸۷). در روایت اول [ادامه نوشته...] - [تاریخ روشنفکری سیاسی در ایران، گفتگوی فرشاد قربانپور با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/248-2/): با درود همراه گرامی، بحثهای روز که در خصوص مسائل گوناگون سیاسی و اجتماعی ما ایرانی رخ میدهد مرا بر آن داشت که شما را دعوت به خواندن متن مصاحبه دکتر آجودانی با فرشاد قربانپور . موضوع این مصاحبه “تاریخ روشنفکری سیاسی در ایران” است که خوشبختانه در روزنامه هم میهن۲۶ خرداد۱۳۸۶  و دیگر سایتهای خوب و پر بیننده انعکاس پیدا کرده بود. آنچه برای من مهم آمد تنها توجه نداشتن به معنی و مفهوم روشنفکر در سطح جامعه نبود، بلکه مشخص نبودن جایگاه روشنفکران در جامعه بطور کلی و در اپوزیسیون بطور اخص آن است. دنیای مجازی و شبکه های [ادامه نوشته...] - [نقد کتاب: مشروطه ایرانی، نوشته مسعود سفیری](https://ajodani.net/249-2/): کتاب “مشروطه ايرانی” اثر جسورانه و کم‌ نظير دکتر ماشا الله آجودانی بايد از منظر تحليل مفهوم انقلاب مشروطيت و مفاهيم اثبات آمادگی و يا حيرت جامعه ايرانی از تحولات مدرن مورد نقد قرار گيرد. زيرا نويسنده يک کارشناس زبان شناسی است و طبيعی است که در همه شاخه‌های ادبيات مشروطه صاحب نظر باشد. آجودانی برخلاف ساير صاحبنظرانی که در مورد تاريخ و فلسفه مشروطيت وارد بحث شده‌اند، مفهوم انقلاب مشروطيت را زير سوال می برد؛ به ‌همين دليل هم لقب ايرانی را برای “مشروطه” بر می ‌گزيند تا اين مقطع را از تمام نسخ‌ انقلابی در عصر خود متمايز [ادامه نوشته...] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲۳)](https://ajodani.net/23-2/): [video_lightbox_youtube video_id="KV8qOzKFC70" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲۲)](https://ajodani.net/22-2/): [video_lightbox_youtube video_id="9biH2j1qbWU" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲۱)](https://ajodani.net/21-2/): [video_lightbox_youtube video_id="lUZrvlt2xtE" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲۰)](https://ajodani.net/20-2/): [video_lightbox_youtube video_id="-IRWpqqte5o" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۹)](https://ajodani.net/19-2/): [video_lightbox_youtube video_id="MaIalSIsyUc" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۸)](https://ajodani.net/18-2/): [video_lightbox_youtube video_id="ezkHd-YtkAs" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۷)](https://ajodani.net/17-2/): [video_lightbox_youtube video_id="bqk1ZBNLzmg" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱6)](https://ajodani.net/16-2/): [video_lightbox_youtube video_id="iR1ahpq3zic" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۵)](https://ajodani.net/15-2/): [video_lightbox_youtube video_id="px7Jz8VQ-lY" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۴)](https://ajodani.net/14-2/): [video_lightbox_youtube video_id="fknEm1SsEQ0" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۳)](https://ajodani.net/13-2/): [video_lightbox_youtube video_id="X4tMiBC9vl4" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۲)](https://ajodani.net/12-2/): [video_lightbox_youtube video_id="EvMaHw0zR4Q" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۱)](https://ajodani.net/11-2/): [video_lightbox_youtube video_id="4UCTHtbp1gY" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱۰)](https://ajodani.net/10-2/): [video_lightbox_youtube video_id="Qo9D50Qz-Qg" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۹)](https://ajodani.net/09-2/): [video_lightbox_youtube video_id="dVgmUHwtvj8" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۸)](https://ajodani.net/08-2/): [video_lightbox_youtube video_id="5bl_On20mZg" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۷)](https://ajodani.net/07-2/): [video_lightbox_youtube video_id="Y4I3kNGuZeQ" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۶)](https://ajodani.net/06-2/): [video_lightbox_youtube video_id="veLASZYdWVA" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۵)](https://ajodani.net/05-2/): [video_lightbox_youtube video_id="rCvEW96ggQA" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۴)](https://ajodani.net/04-2/): [video_lightbox_youtube video_id="1KJEFBwG614" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۳)](https://ajodani.net/03-2/): [video_lightbox_youtube video_id="bQbKHLLEIzM" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۲)](https://ajodani.net/02-2/): [video_lightbox_youtube video_id="jh3lXPF1xms" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پنجره‌ای رو به خانه پدری، گفتگوی علیرضا نوریزاده با ماشاءالله آجودانی، تلویزیون ایران فردا (۱)](https://ajodani.net/01-2/): [video_lightbox_youtube video_id="M7YVDyfDpZ8" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [علی اکبر دهخدا، با ماشاءالله آجودانی، صفحه آخر، صدای آمریکا](https://ajodani.net/250-2/): [video_lightbox_youtube video_id="jDyeGfkMCZs" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [گفتگو با ماشاءالله آجودانی، در مورد وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی](https://ajodani.net/251-2/): [video_lightbox_youtube video_id="vyORliVeDJI" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [صادق هدایت و بوف کور را بهتر بشناسیم. گفتگو با ماشاءالله آجودانی، برنامه صفحه آخر، صدای آمریکا](https://ajodani.net/252-2/): [video_lightbox_youtube video_id="2AKz1UeLOxw&t=748s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [پیام ماشاءالله آجودانی، به ملت ایران](https://ajodani.net/253-2/): [video_lightbox_youtube video_id="gxj5orPyLV8&t=8s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [ دین‌خویی یعنی رفتار بدون پرسش و دانش، آرامش دوستدار، ماشاءالله آجودانی- کیهان لندن](https://ajodani.net/254-2/): [video_lightbox_youtube video_id="_I7LRWVclao&t=12s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [گفتگوی ماشاءالله آجودانی با آرامش دوستدار](https://ajodani.net/255-2/): [video_lightbox_youtube video_id="JQy50mekQRs&list=PLdtyH-jrclOAI6u0Z_1lUXoHoeww3tsvd" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [گفتگوی بیژن فرهودی با دکتر ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/256-2/): [video_lightbox_youtube video_id="UT5QbxkpEf0&t=76s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [مشکل ملت ایران با تغییر حکومت حل نمی‌شود. گفتگو با ماشاءالله آجودانی- آسو](https://ajodani.net/257-2/): [video_lightbox_youtube video_id="baaWj6XUASE&t=61s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [کوچ ایرانیان، گفتگوی علی لیمونادی با ماشاءالله آجودانی‌- IRTV](https://ajodani.net/258-2/): [video_lightbox_youtube video_id="fQIvzNoENXo" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [گفتگوی اسدالله علیمحمدی با ماشاءالله آجودانی - رادیو مانی](https://ajodani.net/259-2/): [video_lightbox_youtube video_id="yeX4VTeQlk0&t=55s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [دیدار با ماشاءالله آجودانی ادیب، پژوهشگر و نظریه‌پرداز تاریخ - کارگاه داستان‌نویسی هزار اوسان، دالاس](https://ajodani.net/260-2/): [video_lightbox_youtube video_id="zYQSAV0r0MA&t=3s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [دکتر ماشاءالله آجودانی، دوران پهلوی یعنی مدرنیته، ملی گرایی و تجدد، دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۹](https://ajodani.net/261-2/): [video_lightbox_youtube video_id="lqFHdfvbcag" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [فرخی یزدی، شاعر لب دوختهٔ آزادی را بهتر بشناسیم. صفحه آخر](https://ajodani.net/262-2/): [video_lightbox_youtube video_id="u2MBo5RPhf0&t=52s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [راه پُر سنگلاخ تجدّد در ایران سخنرانی دکتر ماشاءالله آجودانی, یکشنبه ۱۵ نوامبر ۲۰۲۰](https://ajodani.net/263-2/): [video_lightbox_youtube video_id="O1wHjlRpFS4&t=102s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم، دکتر ماشا الله آجودانی، در زوم](https://ajodani.net/264-2/): [video_lightbox_youtube video_id="QsXU76Apyqc" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [مشروطیت، انقلاب ناتمام، ماشاءالله آجودانی، محمد امینی، برنامه افق صدای آمریکا](https://ajodani.net/265-2/): [video_lightbox_youtube video_id="8U5_RcbNBAE" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [صفحه آخر ۲۱ جولای ۲۰۱۷: سقوط فرهنگی و سیاسی، گفتگو با ماشاءالله آجودانی](https://ajodani.net/266-2/): [video_lightbox_youtube video_id="AFdrJBeH9c8&t=469s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [برنامه پرگار تلویزیون بی‌بی‌سی، انقلاب مشروطه، سه‌شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۲](https://ajodani.net/267-2/): [video_lightbox_youtube video_id="TV15JdskAS0&t=19s" width="640" height="480" auto_thumb="1"] - [گفتگو با ماشاالله آجودانی، در برنامه به عبارت دیگر](https://ajodani.net/268-2/): [video_lightbox_youtube video_id="xWzNYfom-tU" width="640" height="480" auto_thumb="1"] ## Pages - [پادکست](https://ajodani.net/%d9%be%d8%a7%d8%af%da%a9%d8%b3%d8%aa/): گفتارهای ماشاالله آجودانی ۱ : برنامه شماره ۵۸ پادکست نوا: شنوندگان گرامی، اگر می‌خواهید دلایل ناکامی‌های ملت ایران، برای رسیدن به یک جامعه آزاد و سکولار، حتما سری گفتارهای ماشاالله آجودانی را با دقت پیگیری کنید. فارسی انتخاب تاریخی مردم ایران بوده، رضاشاه به دو خواست اساسی انقلاب مشروطه جامه عمل پوشانید. بنابراین رضاشاه قهرمان مشروطه است. جهل روشنفکران ایران در شناخت روحانیون. با تشکر از دکتر علیرضا نوریزاده گفتار‌های ماشاءالله آجودانی ۲ : ما با تجدد در چرخه خشونت گرفتار شدیم و با انقلاب اسلامی، این خشونت جنبه مذهبی و تقدس گرفت. بخشی از اندیشه چپ ما در مقابله [ادامه نوشته...] - [بوف‌کور](https://ajodani.net/%d8%a8%d9%88%d9%81%da%a9%d9%88/): هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم، نسخه رایگان پی‌دی‌اف، تنها برای هموطنان داخل ایران است. برای خواندن کتاب در سمت راست، چهار فلش هست. اگر روی آن کلیک کنید کتاب بصورت بزرگ در صفحه جدید باز می‌شود. گزیته بعدی شکل فایل است که بالای آن یک فلش یه سمت پایین است که با کلیک روی آن کتاب را می‌توانید دانلود کنید. ایرانیان خارج از کشور برای رعایت حقوق ناشر از دانلود کتاب خوداری بفرمایند. از نامه جلال ستاری: کتاب اندیشمندانه و زیبای ماشاءالله آجودانی را دربارهٔ هدایتِ بوف کور و ناسیونالیسم که به نثری پاکیزه و آراسته نگاشته‌اند و از سر [ادامه نوشته...] - [در باره ما](https://ajodani.net/%d8%af%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%85%d8%a7/): ماشاءالله آجودانی در سال ۱۳۲۹ در آمل متولد شد. تحصیلات دانشگاهی وی در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی بوده و دکترای خود را نیز از همین دانشگاه با نگارش رسالهٔ دکتری با نام «بررسی تحلیل و انتقادی شعر مشروطه» زیر نظر دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی در سال ۱۳۶۵ دریافت کرده‌است. آجودانی نزدیک هفت سال عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان و مربی گروه زبان و ادبیات فارسی بوده‌است. وی در بهمن ۱۳۶۵ شمسی (ژانویه ۱۹۸۷م) به لندن رفت و در این شهر با منوچهر محجوبی مدیر مسئول و ناشر مجله فصل کتاب در انتشار آن مجله همکاری کرد و از همان آغاز سردبیری آن مجله را به عهده گرفت. آجودانی از سال [ادامه نوشته...] - [شنیداری](https://ajodani.net/%d8%b4%d9%86%db%8c%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c/): سازندگان ایران مدرن در مهمانی ماشاءالله آجودانی، برنامه‌ای از رادیو فردا پادکست دیباچه مشروطه ایرانی؛ گفتگو با ماشاءالله آجودانی، رادیو فردا کتابخوانی، هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم + تاریخ مشروطه پادکست ایران از شنبه صبح، در باره مشروطه ایرانی نوشته ماشاءالله آجودانی - [کتاب](https://ajodani.net/%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8/): کتاب مشروطه ایرانی، نوشته ماشاءالله آجودانی، که تاکنون بارها در ایران و خارج از کشور، تجدید چاپ شده‌ است را می‌توانید از کتابفروشی‌های معتبر ایران و خارج از کشور تهیه کنید. نسخه الکترونی و کاغدی را هم می‌توان بصورت آنلاین خریداری کرد. دکتر ماشاءالله آجودانی، مؤسس کتابخانهٔ ایرانیان شده است و مشعل فرهنگی فارسی زبانی را نگاه داشته است. کتابش در بارهٔ مشروطیت، از امهات آثاری است که باید قدر دانست و بر صدر نشانید. ایرج افشار بخارا، شماره ۲۴ خرداد – تیر ۸۱ من هیچ کتابی را نمی‌شناسم که مانند این کتاب، مشکل عمیق و اساسی ایران را در [ادامه نوشته...] [comment]: # (Generated by Hostinger Tools Plugin)